Wat is witte en roze ruis?

Ruis is geluid met alle frequenties tegelijk, zonder duidelijke toon. Witte ruis heeft evenveel energie op elke frequentie en klinkt daardoor fel en sissend. Roze ruis wordt naar boven toe steeds zachter, zo dat elk octaaf even veel energie krijgt. Voor ons oor klinkt roze ruis daarom rustiger en gelijkmatiger.

Je zet een radio tussen twee zenders.

"Shhhhh."

Dat is ruis. Geen melodie, geen ritme. Alle tonen door elkaar.

Toch is ruis in een studio verrassend nuttig.

Hoe werkt het?

Om het verschil te snappen, moet je weten hoe octaven werken. Een octaaf hoger is een verdubbeling van de frequentie. Van 100 naar 200 Hz is één octaaf. Van 10.000 naar 20.000 Hz is ook één octaaf, maar daar zitten veel meer losse frequenties in.

• Witte ruis geeft elke losse frequentie evenveel energie. Omdat de hoge octaven veel meer frequenties bevatten, klinkt witte ruis vooral hoog en sissend.
• Roze ruis wordt per octaaf ongeveer 3 dB zachter naar boven. Daardoor heeft elk octaaf evenveel energie. Dat sluit beter aan bij hoe wij horen.
• Bruine ruis (ook wel rode ruis) gaat nog verder naar het laag, ongeveer 6 dB zachter per octaaf. Het klinkt als een dof gerommel, zoals een waterval van ver.

Bijna elke synth heeft een ruisgenerator. Vaak kun je kiezen tussen wit en roze, of de kleur bijstellen met een filter.

Waarom is het belangrijk?

Producers gebruiken ruis op meerdere manieren:

• Effecten in je arrangement. Een riser of downlifter is vaak ruis met een filter dat open of dicht draait.
• Textuur. Een zachte ruislaag onder een pad of hi-hat geeft lucht en een analoge sfeer.
• Sound design. Ruis door een filter met een korte envelope wordt een clap, snare-staart of hi-hat.
• Meten en afstellen. Roze ruis wordt gebruikt om speakers en ruimtes te meten en om speakers op gelijk volume af te stellen.

Veelgemaakte fout

Ruis te hard laten staan. Een ruislaag die solo subtiel klinkt, kan in de mix het hoog vol maken en je hi-hats en vocals maskeren. En ruis die te lang doorloopt, vermoeit het oor.

Filter de ruis (vaak laag eruit, soms ook het hoogste stuk), zet hem zachter dan je denkt, en laat hem bewegen met automation zodat hij niet de hele tijd even hard staat.

Veelgestelde vragen

Waarom gebruik je roze ruis om speakers af te stellen?

Omdat roze ruis voor ons oor gelijkmatig klinkt over het hele spectrum. Zo kun je beter horen of een speaker of ruimte ergens te veel of te weinig geeft. Zet het volume daarbij laag en bescherm je oren.

Is witte ruis slecht voor je oren?

Het gaat vooral om hoe hard en hoe lang je luistert, net als bij ander geluid. Lees hoe bescherm je je oren.

Kan ik ruis gebruiken als achtergrond in een hele track?

Ja, als subtiele laag. Check wel of hij niet botst met je hi-hats of vocals.

Gerelateerde termen

• Decibellen
• Hoe werkt het gehoor?
• Fletcher-Munson curves
• Filter

Verder lezen

Lees de blog Hoe verbeter je de akoestiek in de studio?

Wil je leren hoe geluid werkt en hoe je dat in je tracks gebruikt? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.