Wat is fase?

Fase is de plek waar een geluidsgolf zich op een bepaald moment in zijn trilling bevindt: bovenaan, onderaan of ergens daartussen. Als twee gelijke geluiden niet precies gelijk lopen, spreek je van een faseverschuiving. Dan kunnen ze elkaar versterken of juist uitdoven.

Je legt twee kicks op elkaar.

Je verwacht een dikkere kick. Maar hij wordt ineens dunner. Minder low end, minder punch. Grote kans dat je net een faseprobleem hebt gemaakt.

Hoe werkt fase?

Een geluidsgolf gaat steeds op en neer. Eén volledige trilling heet een cyclus, en die meet je in graden: van 0 tot 360.

Leg je twee golven op elkaar, dan gebeurt er dit:

• In fase (0°): de pieken vallen samen. De golven versterken elkaar.
• 180° uit fase: de piek van de ene valt op het dal van de andere. Ze doven elkaar (bijna) uit.
• Ergens ertussen: sommige frequenties worden sterker, andere zwakker. Het geluid verandert van klank.

Een faseverschuiving ontstaat bijvoorbeeld als:

• twee samples net een paar milliseconden verschoven staan;
• je één geluid met twee microfoons opneemt;
• een plugin of EQ de fase van bepaalde frequenties verandert.

Waarom is fase belangrijk in dance muziek?

In dance draait alles om de low end: kick en bass. Lage frequenties hebben lange golven, en juist daar hoor je faseproblemen het eerst.

• Een gelayerde kick kan dunner klinken dan één kick alleen.
• Kick en bass kunnen elkaar op sommige momenten uitdoven.
• Een brede stereo-synth kan in mono ineens verdwijnen, omdat links en rechts elkaar uitdoven.

Veelgemaakte fout

Layers stapelen zonder te checken of ze in fase zijn. Je hoort dat je kick zwak klinkt, en gaat EQ'en of comprimeren, terwijl het probleem in de timing zit.

Zoom in op de golfvormen en zorg dat de pieken van de eerste trilling samenvallen. Probeer ook de fase-omkeerknop (vaak "Ø" of "phase invert") en luister welke versie voller klinkt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen fase en polariteit?

Polariteit omdraaien zet de hele golf ondersteboven. Fase gaat over tijd: een golf die iets later begint. In de praktijk gebruiken producers de woorden vaak door elkaar.

Hoe check ik op faseproblemen?

Zet je mix of groep tijdelijk in mono. Verdwijnt er ineens veel low end of een synth, dan heb je waarschijnlijk een faseprobleem.

Kan EQ de fase veranderen?

Ja. Een gewone EQ verschuift de fase rond de frequenties die je aanpast. Meestal is dat geen probleem. Een linear-phase EQ doet dat niet, maar kan weer andere bijwerkingen hebben.

Gerelateerde termen

• Wat is een geluidsgolf?
• Frequentie
• Panning
• EQ

Verder lezen

Lees de blog Kick en bass mixen

Wil je leren hoe je een strakke low end bouwt? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.