Wat zijn decibellen (dB)?

Een decibel (dB) is de eenheid waarmee je aangeeft hoeveel sterker of zwakker een geluid of signaal is dan een vast referentiepunt. Het is dus altijd een verhouding, geen absolute hoeveelheid. In je DAW zie je dB op elke fader en elke meter.

Je zet een fader 6 dB omlaag.

Het geluid wordt zachter, maar niet "half zo zacht" zoals je misschien denkt. Dat komt doordat decibellen niet gewoon optellen zoals centimeters.

Hoe werken decibellen?

Ons gehoor kan een enorm verschil aan geluidssterkte aan: van een fluistering tot een vliegtuig. Om dat in handige getallen te vangen, gebruikt de decibel een logaritmische schaal. Elke stap betekent een vermenigvuldiging, geen optelling.

Een paar vuistregels:

• +6 dB is ongeveer een verdubbeling van de signaalspanning (de amplitude).
• +10 dB klinkt voor de meeste mensen ongeveer twee keer zo hard.
• 1 dB is een klein verschil, maar je hoort het wel als je goed luistert.

Er zijn verschillende soorten dB, met elk een eigen referentiepunt:

• dB SPL: geluidsdruk in de ruimte. Dit is wat een decibelmeter in de club meet.
• dBFS (decibels full scale): het digitale niveau in je DAW. 0 dBFS is het maximum. Alles daarboven clipt bij afspelen of exporteren.
• dBu en dBV: analoge signaalniveaus, bijvoorbeeld op de uitgangen van een mixer of audio-interface.

Waarom zijn decibellen belangrijk voor een producer?

• Gain staging: je wilt weten hoeveel ruimte je nog hebt tot 0 dBFS.
• Mixen: kleine verschillen van 1 of 2 dB bepalen of een kick of vocal boven de mix uitkomt.
• Je oren: in de club of studio is dB SPL het getal dat zegt of je gehoor gevaar loopt.

Veelgemaakte fout

dBFS en dB SPL door elkaar halen. "Mijn track staat op -6 dB" zegt iets over je digitale niveau, niet over hoe hard het uit je speakers komt. Dat hangt af van je monitorvolume.

Werk dus met twee knoppen in je hoofd: het niveau in je DAW, en het volume van je speakers. Houd dat laatste tijdens het mixen zo veel mogelijk gelijk.

Veelgestelde vragen

Waarom staat 0 dB bovenaan in mijn DAW?

Omdat dBFS meet vanaf het digitale maximum. 0 dBFS is de grens; alles eronder is een negatief getal, zoals -12 dBFS.

Hoeveel dB is twee keer zo hard?

Voor je gehoor ongeveer 10 dB. Technisch is 6 dB een verdubbeling van de amplitude, maar zo hard klinkt het niet.

Hoe hard is te hard voor je oren?

Hoe harder en langer, hoe groter het risico. Uren achter elkaar luisteren boven ongeveer 85 dB(A) kan je gehoor beschadigen. Gebruik oordoppen in de club en mix op een rustig volume.

Gerelateerde termen

• Gain staging
• Headroom
• Clipping
• LUFS

Verder lezen

Lees in de kennisbank ook Wat is een geluidsgolf?

Wil je beter leren luisteren naar niveaus en verhoudingen? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.