Door Joost van Dreumel, oprichter van de Dutch Dance Music Academy. Joost heeft 12 jaar ervaring als DJ, producer en docent.
Je track staat op Spotify. Een DJ draait hem op een festival. Een lokale radiozender pikt hem op.
Mooi. Maar waar blijft het geld?
Veel producers weten niet precies waar hun inkomsten vandaan komen. En dus laten ze geld liggen. Niet omdat ze te weinig maken, maar omdat ze het niet goed geregeld hebben.
Muziekrecht is een ingewikkeld vak. Deze blog maakt je geen jurist, maar je weet straks wel welke geldstromen er zijn, wie ze regelt en wat je zelf moet doen. Let op: dit is uitleg, geen juridisch advies. Krijg je een contract onder je neus? Laat het dan altijd checken door een specialist in muziekrecht.
In het kort
- Auteursrecht ontstaat automatisch op het moment dat je een nummer maakt. Je hoeft het nergens aan te vragen.
- Een track heeft eigenlijk twee soorten rechten: die op de compositie (de muziek en tekst) en die op de opname (de master).
- In Nederland regelt Buma/Stemra de auteursrechten voor makers en uitgevers van muziek. Sena regelt de naburige rechten voor artiesten en producenten van opnames.
- Royalties uit streams en verkoop van de opname lopen via je distributeur of je label.
- Maak afspraken met je co-producers vóórdat de track uitkomt, en leg ze vast in een split sheet.
Wat is auteursrecht?
Auteursrecht is het recht van de maker op zijn werk. Bedenk je een eigen melodie of tekst, dan is dat van jou. Dat recht ontstaat vanzelf, op het moment dat je het maakt. Je hoeft het niet te registreren om het te hebben.
Wil je er wel geld mee verdienen als je muziek wordt gebruikt, dan sluit je je meestal aan bij een organisatie die dat geld voor je ophaalt. Dat zijn in Nederland Buma/Stemra en Sena.
Twee soorten rechten: compositie en master
Dit is het belangrijkste onderscheid om te snappen:
- De compositie is het nummer zelf: de melodie en de tekst. Daarop rust het auteursrecht van de componist en tekstschrijver, en eventueel van de muziekuitgever.
- De master is één specifieke opname van dat nummer: het audiobestand dat je uitbrengt. Daarop rusten de rechten van de uitvoerende artiesten en van de producent die de opname heeft betaald of gemaakt.
Maak je als dance producer alles zelf, dan ben je vaak componist, uitvoerder én producent van de opname tegelijk. Dan heb je dus recht op inkomsten uit beide kanten.
Buma/Stemra: voor de makers van het nummer
Bij Buma/Stemra sluiten componisten, tekstdichters en muziekuitgevers zich aan. Zij innen geld als jouw compositie openbaar wordt gemaakt of vastgelegd, bijvoorbeeld:
- op radio en tv;
- in clubs, op festivals en in de horeca;
- bij streaming en downloads (voor het deel dat bij de compositie hoort);
- als je nummer op een cd, vinyl of in een video wordt vastgelegd.
Je meldt je werken aan bij Buma/Stemra: welk nummer, wie het heeft gemaakt en hoe de verdeling is. Doe je dat niet, dan kunnen ze je ook niet betalen.
Sena: voor de opname
Sena regelt de naburige rechten. Die horen bij de opname, niet bij de compositie. Daar hebben twee groepen recht op:
- de uitvoerende artiesten: wie het nummer heeft gespeeld of gezongen;
- de producent: wie de opname heeft betaald of gefaciliteerd, vaak het label, of jijzelf als je de track zelf uitbrengt.
Sena int geld bij radio- en tv-zenders, horeca, winkels en andere plekken waar opgenomen muziek openbaar te horen is. Zenders en horeca verdienen geld met muziek. Een deel daarvan hoort bij de makers.
Royalties uit streams en verkoop
Naast Buma/Stemra en Sena is er nog een derde geldstroom: de royalties uit streams en verkoop van je opname. Die lopen niet via een collectieve organisatie, maar via degene die je track uitbrengt.
- Breng je je track zelf uit via een distributeur, dan krijg je de opbrengst uit Spotify, Apple Music en andere platforms via die distributeur. Die houdt een vast bedrag of een percentage in.
- Heb je een label, dan krijgt het label de opbrengst en betaalt het jou je deel uit, volgens het percentage in je contract.
Hoe die verdeling eruitziet, verschilt per deal. Bij een licentiedeal voor één track ligt het meestal anders dan bij een contract voor meerdere releases, waarin het label vaak meer investeert en dus ook een groter deel vraagt. Lees je contract goed en vraag door: hoe lang loopt het, voor welke landen geldt het, en wie houdt de rechten op de master?
Samen een track maken? Maak eerst afspraken
In dancemuziek maak je vaak samen tracks: met een andere producer, een zanger of een topliner. Maak dan afspraken voordat de track uitkomt, niet als hij ineens een hit blijkt.
Leg het vast in een split sheet: een simpel document waarin staat wie wat heeft bijgedragen en hoe de rechten verdeeld worden. Bijvoorbeeld wie de melodie heeft geschreven, wie de tekst, en welk percentage iedereen krijgt. Iedereen tekent. Zo voorkom je ruzie achteraf, en weet je wat je moet aanmelden bij Buma/Stemra en je distributeur.
Wat moet je zelf regelen?
- Meld je aan bij Buma/Stemra als je eigen muziek maakt die wordt uitgebracht of gedraaid.
- Meld elke nieuwe track aan, met alle makers en de juiste verdeling.
- Meld je aan bij Sena als uitvoerend artiest en, als je zelf uitbrengt, ook als producent.
- Kies een betrouwbare distributeur als je zelf uitbrengt, en houd bij wat er binnenkomt.
- Maak een split sheet bij elke samenwerking.
- Laat contracten checken door een specialist voordat je tekent, zoals een advocaat in muziekrecht.
Wil je weten op welke manieren je nog meer kunt verdienen met je muziek? Lees dan geld verdienen als muziekproducer: 9 manieren. En maak je remixes van andermans werk, check dan eerst wat een remix is en wat je ervoor nodig hebt. Een release voorbereiden? Lees dance tracks releasen.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn auteursrecht vastleggen of registreren?
Nee. Auteursrecht ontstaat automatisch op het moment dat je iets maakt. Wel is het slim om te kunnen bewijzen wanneer je het hebt gemaakt, bijvoorbeeld met je projectbestanden en datums. En om er geld mee te verdienen, meld je je aan bij Buma/Stemra.
Wat is het verschil tussen Buma/Stemra en Sena?
Buma/Stemra regelt de auteursrechten op het nummer zelf, voor componisten, tekstdichters en muziekuitgevers. Sena regelt de naburige rechten op de opname, voor uitvoerende artiesten en producenten van die opname. Maak je alles zelf, dan kun je bij allebei recht hebben op geld.
Hoe krijg ik geld van Spotify?
Niet rechtstreeks. Breng je zelf uit, dan krijg je je deel via je distributeur. Heb je een label, dan betaalt het label je uit volgens je contract. Het deel dat bij de compositie hoort, loopt via Buma/Stemra en je eventuele uitgever.
Wat is een split sheet?
Een split sheet is een document waarin je met je co-producers en schrijvers vastlegt wie wat heeft bijgedragen aan een track en hoe de rechten verdeeld worden. Iedereen tekent het. Maak het vóórdat de track uitkomt.
Wat is een muziekuitgever?
Een muziekuitgever beheert de rechten op de compositie en zorgt ervoor dat je nummer gebruikt wordt, bijvoorbeeld in sync of door andere artiesten. In ruil krijgt de uitgever een deel van de auteursrechtinkomsten. Je hebt niet per se een uitgever nodig, zeker niet in het begin.
Wil je je eerste release goed neerzetten?
Een track uitbrengen is meer dan op upload drukken. Wij helpen je van idee tot release-klare track, en je leert wat er rond een release komt kijken.
Maak kennis op onze gratis Open Dag in Nijmegen, voor beginners, gevorderden en ervaren producers. Of plan een gratis Adviesgesprek om te sparren over jouw volgende stap.
Keep creating,
Joost
