Wat zijn de Fletcher-Munson-curves?

De Fletcher-Munson-curves laten zien dat je oren niet alle frequenties even goed horen. Bij zacht luisteren hoor je de lage en de hele hoge tonen veel minder dan het midden. Bij harder luisteren lijkt het geluid voller. De curves heten ook "gelijke-luidheidscurves" en zijn genoemd naar de twee onderzoekers die ze in de jaren dertig maten.

Je mixt 's avonds laat. Zachtjes, de buren slapen.

Je bas lijkt te zwak. Je draait hem op.

De volgende ochtend zet je de track harder aan.

Boem. De bas is veel te hard.

Je mix is niet veranderd. Je oren wel.

Hoe werkt het?

Je gehoor is het gevoeligst in het hoge midden, ongeveer tussen 2 en 5 kHz. Dat is het gebied van de medeklinkers in spraak. Daar hoor je het kleinste beetje al.

Voor laag en hoog heb je meer volume nodig om ze even hard te horen. Hoe zachter je luistert, hoe groter dat verschil.

In de praktijk

• Zacht luisteren: het midden valt op. Bas en sub lijken weg, de hoogte lijkt dof.
• Hard luisteren: het laag en de hoogte komen erbij. Alles klinkt groter en spannender.

Daarom klinkt "harder" vaak als "beter". Ook als het dat niet is.

De curves zijn later opnieuw gemeten en wat bijgesteld. Het idee is hetzelfde gebleven.

Waarom is het belangrijk?

• Je mix houdt stand op meerdere volumes. Wie op één volume mixt, maakt keuzes die op een ander volume niet kloppen.
• Eerlijk vergelijken. Bij elke vergelijking moet het volume gelijk zijn. Anders kies je steeds de hardere versie. Dat geldt voor plugins, voor referentietracks en voor je eigen versies.
• Je oren sparen. Je hoeft niet hard te mixen om goed te mixen. Lees ook hoe je je oren beschermt.

Veelgemaakte fout

Je bas instellen op heel zacht volume. De bas lijkt te zwak, dus je zet hem harder. Op normaal volume of in de club is hij dan veel te veel.

Kies één vast, rustig gemiddeld volume waarop je het meeste werk doet. Check daarna kort op zacht en kort op wat harder. Klinkt het overal in balans? Dan zit je goed.

Veelgestelde vragen

Waarom klinkt een hardere versie vaak beter?

Omdat je oren bij meer volume meer laag en hoog horen. Het lijkt voller en helderder. Daarom vergelijk je altijd op gelijk volume, ook wel "gain matching" genoemd.

Op welk volume moet ik mixen?

Er is geen vast getal dat voor elke kamer klopt. Kies een rustig volume waarop je een gesprek nog zou kunnen voeren en houd dat vast.

Geldt dit ook voor koptelefoons?

Ja. Je oren werken hetzelfde, of het geluid nu uit speakers of een koptelefoon komt.

Gerelateerde termen

• Frequentie en frequentiespectrum
• Decibellen
• Hoe werkt het gehoor?
• Loudness

Verder lezen

Lees de blog Beter mixen door gebruik van referentietracks

Wil je leren mixen met je oren én met een plan? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.