Wat is een envelope (ADSR)?

Een envelope bepaalt hoe een geluid in de tijd verandert: hoe snel het begint, hoe het daarna zakt, hoe lang het blijft en hoe het uitsterft. De bekendste vorm is ADSR: attack, decay, sustain en release. Je gebruikt een envelope voor het volume, maar ook voor een filter of de toonhoogte.

Dezelfde synth. Dezelfde noot.

Eén keer klinkt hij als een korte pluck. Eén keer als een zachte pad die langzaam opkomt. Het enige verschil? Vier knoppen.

Hoe werkt een envelope (ADSR)?

Een envelope start zodra je een toets indrukt. Laat je hem los, dan loopt alleen de release nog door.

• Attack: hoe snel het geluid van stil naar het hoogste punt gaat. Kort is direct en hard, lang is zacht en langzaam opkomend.
• Decay: hoe snel het daarna zakt naar het sustain-niveau.
• Sustain: het niveau dat blijft zolang je de toets ingedrukt houdt. Let op: dit is een niveau, geen tijd.
• Release: hoe lang het geluid nog doorklinkt nadat je de toets loslaat.

Een paar voorbeelden:

• Pluck: attack 0, korte decay, sustain laag, korte release.
• Pad: lange attack, hoge sustain, lange release.
• Bass: korte attack, hoge sustain, korte release, zodat noten elkaar niet overlappen.

Bijna elke synth heeft een amp-envelope (voor het volume) en vaak een tweede envelope die je kunt koppelen aan het filter of de pitch.

Waarom is de envelope belangrijk in dance muziek?

• Groove: de lengte van een bass of stab bepaalt hoeveel ruimte er tussen de noten zit. Dat stuurt de groove.
• Punch: een korte attack en snelle decay op het filter geven een geluid een duidelijke aanslag.
• Ruimte in de mix: korte release-tijden voorkomen dat geluiden uitlopen en de mix vol laten lopen.

Veelgemaakte fout

De release te lang laten staan op een bass. Elke noot loopt door in de volgende. De low end wordt een brij, en de kick krijgt geen ruimte meer.

Zet de release op een bass kort, en luister samen met de kick. Je hoort meteen of er weer ruimte en groove ontstaat.

Veelgestelde vragen

Waarom klikt mijn geluid aan het begin of eind?

De attack of release staat op nul. Zet ze een paar milliseconden open en de klik verdwijnt.

Wat is het verschil tussen een envelope en een LFO?

Een envelope loopt één keer per noot. Een LFO blijft steeds herhalen, ook zonder nieuwe noot.

Hebben samplers ook een envelope?

Ja. In de meeste samplers vorm je met een envelope hoe lang en hoe zacht een sample klinkt.

Gerelateerde termen

• Oscillator
• Filter
• Sound design
• Automation

Verder lezen

Lees de blog Kick en bass mixen

Wil je leren hoe je zelf plucks, pads en bassen vormt? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.