Wat is FM-synthese?

Wat is FM-synthese?

FM-synthese is een manier van geluid maken waarbij de ene oscillator de toonhoogte van een andere oscillator heel snel laat trillen. FM staat voor frequentiemodulatie. Die snelle trilling hoor je niet als vibrato, maar als nieuwe boventonen. Zo maak je met maar een paar simpele golfvormen heldere bellen, elektrische piano's, metalen tikken en grommende bassen.

Je draait aan een synth.

Een sinus. Heel rustig. Heel saai.

Je zet een tweede sinus erop en draait één knop open.

Ineens klinkt het als een bel.

Nog verder: een grom, een kras, iets metaligs.

Dat is FM.

Hoe werkt het?

In FM-synthese heten de oscillators vaak operators. Lees wat is een oscillator.

  • De carrier is de operator die je hoort.
  • De modulator hoor je niet direct. Die verandert de toonhoogte van de carrier, honderden of duizenden keren per seconde.

Je stuurt de klank met twee dingen:

  1. De ratio. De verhouding tussen de toonhoogte van modulator en carrier. Hele getallen (1, 2, 3) geven boventonen die netjes bij de grondtoon passen. Niet-hele getallen (1,41 of 3,5) geven metaalachtige, onzuivere klanken. Lees wat zijn boventonen en harmonischen.
  2. De hoeveelheid modulatie. Hoe meer, hoe helderder en ruiger de klank.

Zet je een envelope op de hoeveelheid modulatie, dan verandert de klank in de tijd. Een korte envelope geeft een heldere aanslag die snel zachter wordt: denk aan een bel of een pluck.

Veel DAW's hebben een FM-synth aan boord, al hangt het soms af van je versie. In Ableton Live is dat Operator, in FL Studio Sytrus en in Logic Pro bijvoorbeeld Retro Synth in de FM-modus.

Waarom is het belangrijk?

  • Klanken die je met een filter niet maakt. Bellen, glas, metaal en snerpende bassen.
  • Beweging. Met een LFO op de modulatie gaat een bas grommen en praten, zoals in veel dubstep en drum and bass.
  • Je begrijpt je synth beter. Veel synths hebben een FM-knop. Weet je wat hij doet, dan gebruik je hem gericht.

Veelgemaakte fout

Meteen alles op vol zetten. Veel modulatie klinkt al snel schel en rommelig, en kan aliasing geven. Begin met weinig en draai langzaam open.

Een tweede fout: FM proberen te begrijpen met de presets van acht operators. Begin met twee: één carrier, één modulator.

Een handige vuistregel: wil je een zuivere, muzikale klank, gebruik dan hele getallen als ratio. Wil je iets vreemds of metaligs, kies een niet-heel getal.

Veelgestelde vragen

Is FM-synthese moeilijk?

Het voelt minder logisch dan een filter openen. Met twee operators en een paar ratio's ben je er snel aan gewend.

Wat is het verschil met subtractieve synthese?

Bij subtractieve synthese begin je met een rijke klank en haal je weg met een filter. Bij FM maak je boventonen erbij. Lees welke soorten synthese zijn er.

Kan ik FM gebruiken voor bas?

Ja. Een lage carrier met een modulator op ratio 1 of 2 geeft een volle bas met grom. Houd het allerlaagste wel rustig.

Gerelateerde termen

Verder lezen

Lees de blog Welke plugins zijn een must-have voor het produceren van muziek?

Wil je leren je eigen klanken bouwen in plaats van presets te zoeken? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.

Reactie plaatsen