Wat is aliasing?

Wat is aliasing?

Aliasing is een vorm van vervorming in digitale audio. Het ontstaat als er frequenties worden gemaakt die hoger zijn dan de helft van de sample rate. Die frequenties kunnen niet goed worden opgeslagen en klappen terug naar beneden, als nieuwe tonen die niet bij je geluid horen. Je hoort ze als een vals, metalig of krakerig randje, vooral bij distortion, saturatie en hoge synthnoten.

Je zet distortion op je lead.

Klinkt stoer.

Maar er zit iets raars in.

Een fluittoon die niet in je noot hoort.

Die valt niet weg als je de EQ erop zet.

Grote kans dat het aliasing is.

Hoe werkt het?

Digitale audio bestaat uit metingen per seconde: de sample rate. De hoogste frequentie die je goed kunt opslaan is de helft daarvan. Bij 44,1 kHz is dat 22,05 kHz. Die grens heet de Nyquist-frequentie.

Gaat een geluid daarboven, dan wordt het niet netjes afgekapt. Het weerspiegelt terug onder de grens, op een andere toonhoogte. Die nieuwe tonen staan niet in harmonische verhouding tot je noot. Daardoor klinken ze vals.

Waar komt het vandaan?

  • Distortion en saturatie. Die maken veel extra boventonen, soms ver boven de grens.
  • Synths. Een simpele oscillator met een zaagtand of blokgolf op een hoge noot.
  • Bitcrushers. Een bitcrusher die de sample rate verlaagt, maakt bewust aliasing.

Waarom is het belangrijk?

  • Je mix wordt rommelig. Valse tonen tellen op, vooral als je meerdere sporen met distortion hebt.
  • Je hoog wordt hard. Aliasing maakt het hoog vaak scherp en vermoeiend. Lees waarom klinkt mijn mix scherp.
  • Je weet wat je hoort. Soms wil je die ruwe klank juist. Dan kies je hem bewust.

Veelgemaakte fout

Het oplossen met EQ. Aliasing zit overal in het spectrum, ook laag. Een high-cut haalt het niet weg.

De echte oplossing is oversampling. Veel plugins hebben een knop of instelling daarvoor, vaak 2x, 4x of meer. De plugin rekent dan intern op een hogere sample rate, filtert het te hoge deel weg en zet het daarna terug. Dat kost wat meer rekenkracht. Een handige vuistregel: zet oversampling aan op je distortion- en saturatieplugins en luister of het verschil hoorbaar is. Hoor je niks, dan kun je hem uit laten om je computer te sparen.

Veelgestelde vragen

Helpt het om mijn project op 96 kHz te zetten?

Het kan helpen, omdat de grens hoger ligt. Maar het kost veel meer rekenkracht. Oversampling per plugin is meestal slimmer.

Is aliasing altijd slecht?

Nee. In lo-fi of bewust ruwe sound design kan het juist karakter geven. Het gaat erom dat je het bewust doet.

Hoe hoor ik aliasing?

Speel een hoge noot met distortion en schuif langzaam omhoog. Hoor je tonen die de andere kant op bewegen, dan is dat aliasing.

Gerelateerde termen

Verder lezen

Lees de blog Saturatie in je mix: zo geef je je geluid warmte en punch.

Wil je echt begrijpen wat er met je geluid gebeurt? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.

Reactie plaatsen