
Wat is een exciter?
Een exciter is een effect dat een geluid helderder en aanweziger maakt door nieuwe boventonen toe te voegen, meestal alleen in het hoog. Een EQ maakt bestaande frequenties harder. Een exciter maakt er nieuwe bij, met een vorm van lichte vervorming. Daardoor kan hij een doffe sound oppeppen waar een EQ weinig doet.
Je vocal klinkt dof.
Je draait het hoog op met een EQ.
Maar er gebeurt weinig. Alleen wat meer ruis.
Er zit daar gewoon niet genoeg.
Een exciter maakt er iets bij.
Hoe werkt het?
Een EQ kan alleen versterken wat er al is. Zit er in een opname weinig hoog, dan valt er weinig op te tillen. Lees wat is EQ.
Een exciter werkt zo:
- Hij pakt een deel van het signaal, vaak alleen het hoog of het hoog-midden.
- Dat deel krijgt een lichte vervorming. Daardoor ontstaan nieuwe boventonen.
- Die nieuwe klank wordt zacht bij het origineel gemengd.
De knoppen die je vaak ziet: frequentie (vanaf waar hij werkt), amount of drive (hoeveel), en soms een keuze voor de soort vervorming. Er bestaan ook exciters voor het laag, die extra boventonen boven een bas maken. Dan hoor je de bas beter op kleine speakers.
Het lijkt op saturatie, maar een exciter richt zich meestal op één gebied en mengt het effect er zachtjes bij.
Waarom is het belangrijk?
- Doffe opnames redden. Een vocal of sample met weinig hoog krijgt weer glans.
- Aanwezigheid. Een sound komt meer naar voren in de mix, zonder dat hij harder hoeft.
- Bas op kleine speakers. Een laag-exciter maakt je bas hoorbaar op een telefoon. Lees waarom klinkt mijn mix anders op andere speakers?
Veelgemaakte fout
Te veel, op te veel sporen. Een exciter klinkt eerst indrukwekkend: alles wordt helderder. Maar op elk spoor een beetje telt op. Je mix wordt dan snel scherp en vermoeiend, vooral rond s-klanken en hi-hats.
Gebruik hem op één of twee sporen die het echt nodig hebben. Zet hem zachter dan je eerst denkt, en vergelijk met en zonder op hetzelfde volume. Lees wat is level matching.
Veelgestelde vragen
Is een exciter hetzelfde als een EQ-boost?
Nee. Een EQ maakt bestaande frequenties harder. Een exciter voegt nieuwe boventonen toe.
Kan ik een exciter op mijn master zetten?
Het kan, met heel kleine hoeveelheden. Vaak werkt het beter op losse sporen of op een bus.
Heb ik een aparte exciter-plugin nodig?
Niet per se. Veel saturatie-plugins met een frequentiekeuze of een multiband-stand kunnen hetzelfde doen.
Gerelateerde termen
Verder lezen
Lees de blog Saturatie in je mix: zo geef je je geluid warmte en punch.
Wil je leren welke effecten je mix echt beter maken? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.
