Wat is scratchen?

Scratchen is een DJ-techniek waarbij je een geluid ritmisch vooruit en achteruit beweegt met een plaat of jogwheel, terwijl je met de crossfader het geluid aan en uit zet. Zo ontstaan de bekende "wikka-wikka"-geluiden. Scratchen maakt van de draaitafel een instrument.

Je kent het geluid uit hiphop en old school sets.

Een stemfragment of blazersstoot, razendsnel heen en weer, precies in het ritme. Dat is scratchen.

Hoe werkt scratchen?

Scratchen gebeurt met twee handen tegelijk:

• De ene hand beweegt de plaat of de jogwheel vooruit en achteruit.
• De andere hand bedient de crossfader (of de kanaalfader) om het geluid aan en uit te zetten.

Door die twee bewegingen te combineren, ontstaan verschillende scratches. Een paar bekende:

• Baby scratch: alleen de plaat heen en weer, zonder fader. De basis.
• Chirp: fader en plaat bewegen samen, voor een kort "tjirp"-geluid.
• Transformer: het geluid snel aan en uit zetten met de fader terwijl de plaat beweegt.

Je kunt scratchen op vinyl, maar ook op veel controllers en CDJ's met een gevoelige jogwheel.

Waarom is scratchen interessant voor DJ's?

• Eigen stijl. Scratchen laat horen dat er live iets gebeurt.
• Creatieve overgangen. Een korte scratch kan een overgang spannender maken.
• Ritmegevoel. Oefenen met scratchen traint je timing.

Veelgemaakte fout

Te veel en te snel willen. Snelle scratches zonder ritme klinken al snel rommelig.

Begin met een simpele baby scratch op de maat. Strak en simpel klinkt beter dan snel en slordig.

Veelgestelde vragen

Heb ik draaitafels nodig om te scratchen?

Nee. Veel DJ-controllers en CDJ's hebben jogwheels waarmee je kunt scratchen. Draaitafels geven wel het klassieke gevoel.

Wat is een goed geluid om te scratchen?

Korte, duidelijke geluiden zoals een stemfragment of een blazersstoot werken goed om mee te oefenen.

Past scratchen in elke stijl?

In hiphop en open-format sets is het heel gewoon. In bijvoorbeeld techno zie je het minder, maar ook daar kan een korte scratch werken.

Gerelateerde termen

• Mashup
• DJ-controller
• CDJ's
• Effecten

Verder lezen

Lees de blog Hoe word ik DJ?

Wil je creatieve DJ-technieken leren? Bekijk de DJ-opleidingen of kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.