
In welke volgorde zet je je plugins?
De volgorde van je plugins bepaalt hoe je geluid klinkt, omdat elke plugin het geluid bewerkt dat uit de vorige komt. Een veelgebruikt startpunt is: eerst opruimen (EQ die problemen wegsnijdt), dan dynamiek (compressie), dan kleur (saturatie en EQ die klank toevoegt) en als laatste ruimte (reverb en delay, vaak via een send).
Je hebt een EQ en een compressor op je bas.
Je zet ze om.
Ineens klinkt het anders.
Niet beter of slechter. Gewoon anders.
Dat is precies het punt.
Hoe werkt het?
Plugins op een spoor werken als een rij. Het geluid gaat door de eerste, daarna door de tweede, en zo verder. Elke plugin hoort dus het resultaat van alles wat ervoor zit.
Een voorbeeld: zet je een compressor vóór je EQ, dan reageert de compressor ook op het rommelige laag dat je later wegsnijdt. Zet je de EQ ervoor, dan reageert de compressor alleen op wat je wilt houden.
Een goed startpunt voor een los spoor:
- Opruimen. EQ die rommel weghaalt, zoals laag dat er niet hoort. Lees wat is subtractieve EQ.
- Dynamiek. Een compressor of een transient shaper.
- Kleur. Saturatie en EQ die klank toevoegt.
- Ruimte. Reverb en delay, liefst op een send. Lees wat zijn sends en returns.
In elke DAW sleep je een plugin naar een andere plek in de rij: in Ableton Live in het apparatenrek onderin, in FL Studio in de effectslots van de mixer, in Logic Pro in de Audio FX-slots van het kanaal.
Waarom is het belangrijk?
- Je krijgt minder verrassingen. Als je weet waarom een plugin op een plek staat, snap je ook wat hij doet.
- Je compressor reageert op wat je wilt. Zet je een opruim-EQ ervoor, dan reageert hij minder op rommel.
- Je ruimte blijft open. Zet je reverb op een send, dan wordt hij niet mee samengedrukt door de compressor op je spoor.
Veelgemaakte fout
De volgorde als vaste wet zien. Er is geen enige juiste volgorde. Een EQ ná de compressor kan juist goed klinken, omdat je dan het eindresultaat kleurt. Saturatie vóór de compressor klinkt anders dan erna. Beide kunnen goed zijn, als het klinkt zoals jij wilt.
Gebruik het startpunt als begin, niet als regel. Twijfel je? Draai twee plugins om, zet het volume gelijk en luister welke versie beter in de mix zit. Je oren blijven leidend.
Veelgestelde vragen
Moet de EQ altijd voor de compressor?
Nee. Een veelgebruikte aanpak is EQ ervoor om op te ruimen en een tweede EQ erna om te kleuren. Probeer beide en luister.
Waar zet ik een de-esser?
Bij vocals vaak na de eerste EQ en compressor, zodat hij reageert op de s-klanken die overblijven. Lees wat is een vocal chain.
Geldt dit ook voor mijn master?
Het idee is hetzelfde, alleen zijn de stappen daar meestal kleiner. Lees wat is een mastering chain.
Gerelateerde termen
Verder lezen
Lees de blog Muziek mixen: in 5 stappen naar een betere dance mix.
Wil je leren mixen met een vaste aanpak die je zelf begrijpt? Kom vrijblijvend kennismaken op een gratis Open Dag.
